مینی سریال های انگلیسی بخاطر کم بودن اپیزودهاشون، معمولا انسجام داستانیِ خوبی دارن. چون به جای اینکه به حاشیه های زائد پرداخته بشه لُب کلام گفته میشه. از طرف دیگه ژانر تریلر یکی از محبوب ترین ژانرهای داستانیه و فرقی نمیکنه قالبِ روایت، کتاب باشه یا فیلم و سریال، مخاطب نه تنها مشتاقه هیجانش تا پایان داستان حفظ بشه بلکه توقع داره با پایانبندیِ درست و درمونی هم رو به رو بشه. حالا سوال اینه: سریال «قتلهای دوبلین» چقدر تونسته از پس این کار بربیاد؟

داستانک

نقدک

مینی سریال «قتلهای دوبلین» از روی سری کتابهای «جوخه ی قتهای دوبلین» نوشته ی «تانا فرنچ» اقتباس شده و به داستان دو جلد اول کتاب میپردازه. پلات داستانی با اتفاقات کتاب اول به اسم «در جنگل» شروع میشه و در طول جریان سریال، ماجراهای کتاب دوم به اسم «شباهت» به قصه اضافه میشه.

خط داستانیِ اصلی برمیگرده به بیست سال پیش که سه بچه وارد جنگل میشن و فقط یه نفر از اونا از جنگل برمیگرده. هیچ کس نمیدونه چه بلایی سر اون دو نفر دیگه اومده.

«آدام» که با لباسهای پاره و کفشای پر از خون از جنگل بیرون اومده، به هیچ وجه یادش نمیاد چه اتفاقی برای دوتا دوست دیگه ش افتاده. بیست سال بعد، پیدا شدن جسد دختربچه ای به اسم «کِیتی دِوِلین» باعث میشه این زخم کهنه سر باز کنه و در طول داستان، برای اهالی منطقه و کاراگاهای درگیر پرونده تبدیل به دُمل چرکی بدخیمی بشه.

در همون ابتدا بخاطر ارتباط ناگفته ای که گذشته ی «راب رایلی» با معمای حل نشده ی قدیمی داره، مخاطب درگیر داستان میشه؛ اما بیننده زمانی به قلاب نویسنده گیر میکنه که احتمال میده قتل «کِیتی» با گم شدن اون دو بچه در گذشته در ارتباطه.

عنصر اصلیِ ژانر تریلر غافلگیریشه و نکته ای که باعث میشه این غافلگیری به مذاق مخاطب خوش بیاد، اینه که بیننده دست کم گرفته نشه و اتفاقاتِ داستان در عین اینکه هیجان انگیزن، تر و تازه و به دور از کلیشه های رایج باشن. سریال «قتلهای دوبلین» تونسته هم توی سبک روایتِ داستانش حس تعلیق رو حفظ کنه و هم با خاص کردن نوع رابطه ی بین «راب» و «کَسی» درام داستانش رو قوی تر کنه .

«راب رایلی» کاراگاهیه با گذشته ای پر تنش. و همین باعث شده که اون به طور پیش فرض به آدمای دیگه اجازه نده وارد حریم شخصیش بشن تا اینطوری جلوی احتمال طرد شدنش از طرف دیگران رو بگیره. این روحیه از اون آدمی منزوی و سرد ساخته.

از طرف دیگه «کَسی مَدوکس» کاراگاهیه که در ابتدا از گذشته ش هیچ اطلاعی نداریم اما با شروع خط داستانیِ کتابِ دوم کم کم از رازهای شخصیتش پرده برداری میشه.

ما فقط در ابتدا میفهمیم راب و کَسی تنها کسایی هستن که از گذشته ی تاریک همدیگه خبر دارن و همین اونا رو به حدی بهم نزدیک کرده که حتی باعث شده همکارای دیگه شون به رابطه ی اونا حسادت کنن.

معمولا توی داستانهای  جنایی و پلیسی بین پارتنرهای پلیسی و کاراگاهی رابطه ی قوی و محکمی رو دیدیم؛ ولی نکته ای که باعث شده رابطه بین راب و کَسی نسبت به روابط مشابهشون عمیقتر به نظر برسه؛ وجه اشتراکیه که توی مخفی نگه داشتن گذشته ی مرموزشون دارن.

نویسنده برای تک تک کاراکترای داستان، گذشته ای مخفی در نظر گرفته و با فلاش بک هایی که به قدیم زده میشه، دلیل رفتارها و عکس العملهاشون برامون مشخص میشه . همین به باورپذیریِ شخصیتها کمک کرده. اونا دیگه از قالب کاراکترِ داستانی خارج شدن و برامون هویت پیدا کردن.

با اینکه تمرکز سریال «قتلهای دوبلین» روی بُعد جنایی و تریلر داستانه، ولی رابطه ی بین راب و کَسی انقدر خاص و جذابه که در کنار هیجانی که برای حل معماهای قصه داریم، وابستگیِ این دو نفر بهم دیگه، ما رو به ادامه دادن سریال مشتاقتر میکنه.

«کیلیان اسکات» که قبلا توی سریال استرایک با نقش بازرس اریک واردِل، جذابیتش رو بهمون نشون داده بود؛ اینبار به عنوان کاراگاه «راب رایلی»، جنبه ی دیگه ای از بازیِ تاثیرگذار و گیراش رو به نمایش میذاره. اون با میمیک عالیِ صورتش توی صحنه هایی که درحال یادآوریِ گذشته ست، ذهن آشفته ی کاراکترشو نشون میده. در جاهایی که باید نقش مقابلش رو پس بزنه، درعین پوکر فِیسی کاملا خوددرگیریِ درونیش رو هم بروز میده.  با بازیِ چشمی بینظیرش کاملا تونسته حس طردشدگیِ کاراکترشو به بیننده انتقال بده.

از لحظه ی اولی که «سارا گرین» رو دیدم، منو به شدت یاد شِیلین وودلی انداخت، حتی بازیِ درامش هم خیلی به اون شبیهه. اوایل سریال قبل از اینکه خط داستانی دوم که مربوط به کاراکتر «کَسی» بود شروع بشه، فقط بازیِ گرمِ «گرین» کنار «اسکات» نوید اینو داد که قراره اجرای خوبی رو ازش ببینیم. شاید جنس بازیِ شیرین و دوست داشتنی برای ژانر تریلر یا میستری به نظر مهم نباشه، اما برای من واقعا مهمه، چون برام سریال رو دلچسبتر میکنه. «سارا گرین» با بازیِ طبیعیش به کاراکترش معنا میده و کاری میکنه شخصیتش انقدری مهم بشه که مرگ و زندگیش برای بیننده اهمیت داشته باشه.

دلیلی که باعث شده رابطه ی راب و کَسی توی سریال «قتلهای دوبلین» انقد به دل بیننده بشینه، بده بستون دوست داشتنیِ بازیگراشه. کیلیان اسکات و سارا گرین به حدی باهم هماهنگ هستن که از همون ابتدای سریال فقط با نگاهشون بهم دیگه تونستن بدون گفتن حتی یه کلمه دیالوگ، احساساتشون رو رد و بدل میکنن؛ به همین خاطرکاملا روی بیننده تاثیر میذارن.

باید گفت بازیِ فقط دوتا بازیگر اصلی نیست که این مینی سریال رو تماشایی کرده، بلکه تمام بازیگرای مکمل و فرعی درست و به جا انتخاب شدن. علی الخصوص «لی مک نامارا» بازیگر نقش «روزالیند دِوِلین» که نقش خواهر بزرگتر دختربچه ی مقتول رو بازی میکنه. بازیِ خارق العاده ش مخصوصا توی اپیزود آخر کاری میکنه تا به جرات بگم تک خالِ سریال «قتلهای دوبلین» قطعا اونه.

به غیر از پیچشهای داستانیِ غافلگیرکننده، بازیِ گیرا و طبیعیِ بازیگرا، عامل دیگه ای که تا آخر بیننده رو توی حس و حال تعلیق نگه میداره، فضای تاریک و دارک محیطه. فضای تیره و کدر سریال نه تنها جَوّ مرده و سرد محیطی که توش داستان اتفاق افتاده رو نشون میده ، بلکه به رمزآلود کردن حال و هوای سریال هم کمک کرده؛ در نتیجه حس اسرارآمیز داستان کاملا حفظ شده.

اما دلیلی که باعث شده مینی سریال «قتلهای دوبلین» با وجود تمام نکات فوق العاده ش، کیلومترها از یه شاهکار فاصله بگیره، پایان بندیِ بی منطقشه. به همون اندازه که ژانر تریلر به تعیلق و هیجان احتیاج داره، به پایانی هم نیاز داره که دلیل تمام اون اتفاقات رو توجیه کنه. حتی اگه به داستان از جنبه ی جنایی ش هم نگاه کنیم بازم برای هر جنایتی دلیل و از اون مهمتر عاملی وجود داره که باعث و بانیِ اون اتفاقه. اما متاسفانه سریال «قتلهای دوبلین» توی جمع بندیِ آخر ما رو پا در هوا باقی میذاره.

**************************************

هشدار اسپویل سریال «قتلهای دوبلین»

از اینجا قسمتی از داستان لو میره

این بی سر و تهی رو توی پایان خط داستانی دوم هم شاهدیم. داستان دوم با پیدا شدن جسد دختری شروع میشه که بی نهایت شبیه کاراگاه «کَسی مدوکس»ئه و از هویتی استفاده میکرده که کَسی به عنوان مامور مخفی برای خودش ساخته بوده. اما آخرِ این پرونده هم نه معلوم میشه این مقتول کیه نه معلوم میشه چرا از اول وارد اون خونه ای شده که توش با یه عده آدم دیگه زندگی میکرده. باز حداقل توی خط داستانیِ دوم دلیل قتل و قاتل رو بهمون میگن اما توی داستان اصلی با حل نشدن پرونده قتل بچه ها، عملا آخرش انگار به بیننده فحش دادن.

پایان اسپویل سریال «قتلهای دوبلین»

**************************************

«سارا فِلپس» این بارم مثل سریالهای قبلیش علاوه بر کارگردانی، نویسندگیِ سریال رو هم برعهده داشته. فِلپس که یَد طولایی توی اقتباس از آثار تریلر داره و قبلا با ساختن سریالهایی از روی شاهکارهای آگاتا کریستی نشون داده به ژانر تریلر و جنایی تسلط داره، این بار هم تونسته بیننده رو تا آخر داستان کنجکاو نگه داره. اون مثل کارای قبلیش نه تنها بازیگراشو درست و به جا انتخاب کرده بلکه بازیِ عالی ای هم از تک تکشون گرفته.

اما فِلپس متاسفانه این بار با پایان بندیِ مزخرفی که برای سریال «قتلهای دوبلین» در پیش گرفت کارنامه ی پربارش رو لکه دار کرد. چراکه منِ بیننده کاری به این ندارم سریال از چه کتاب پرفروشی اقتباس شده و داستان چقد به اثرِ اصلی وفاداره، منِ طرفدارِ ژانر تریلر و جنایی برام مهمه وقتی هشت ساعت وقت میذارم و سریالی رو میبینم به سوالهایی که در طول داستان مطرح شده جواب داده بشه؛ نه اینکه آخر با حس سرکاری بودن رو به رو بشم.

سریال «قتلهای دوبلین» تریلرِ روانشناختی ایه که با داستانِ پر کشش و هیجان انگیزش ما رو به دل شهر دوبلین میبره تا معماهاش رو کشف کنیم. هر دو کاراگاه قصه علاوه بر شخصیت پردازیِ خوبشون بخاطر گذشته ی مرموزی که دارن ما رو به دنبال خودشون میکشونن تا سر از رمز و رازهای پنهانشون در بیاریم. اما این پتاسیل داستانیِ جذاب و درگیرکننده با یه پایانِ غیرمنطقی عملا به هدر رفته. بخاطر همین پایان بی سر و ته، شانس این رو که به یکی از بهترین مینی سریالهای ژانر خودش تبدیل بشه رو از دست داد.

اما با صَرف نظر از تمام حفره های داستانی و مسائلی که توی سیر قصه مطرح میشه و حل نشده باقی میمونه، بازم سریال «قتلهای دوبلین» بخاطر بازیِ بینظیر بازیگراش و فضای وهم آلود و پر رمز و رازش ارزش این رو داره که تماشاش کنیم ولی در صورتی که از قبل بدونیم قرار نیست راز سر به مهر داستان به هیچ عنوان برملا بشه.

(منبع عکس شاخص، منبع عکسهای غیر اوریجینال بهشون پیوست شده)